Tetrakromasi nedir? Bazı kadınlar başkalarının göremediği renkleri görebiliyor

Tetrakromasi nedir? Bazı kadınlar başkalarının göremediği renkleri görebiliyor, bilim insanları bu gizemi aydınlatmanın peşinde

Bazı kadınların çoğu insanın ayırt edemediği renk tonlarını görebildiği ortaya çıktı. Tetrakromasi olarak adlandırılan bu nadir özellik, gözde bulunan ekstra bir koni hücresi sayesinde renk algısının çok daha gelişmiş olmasını sağlayabiliyor.

Görsel sanatçı Concetta Antico, öğrencilerinin kendisinin gördüğü renkleri göremediğini fark ettiğinde büyük şaşkınlık yaşadığını söylüyor. Günlük hayatta birçok kişinin tek renk olarak algıladığı gölgelerde ve yüzeylerde onlarca farklı renk tonu seçebildiğini belirten Antico, uzun yıllar boyunca herkesin dünyayı kendisi gibi gördüğünü sandığını ifade ediyor.

Tetrakromasi nedir?

İnsan gözünde normal şartlarda kırmızı, yeşil ve mavi ışık dalga boylarını algılayan üç farklı koni hücresi bulunur. Ancak bazı kişilerde dördüncü bir koni hücresi de gelişebiliyor.

Bilim insanlarına göre bu ekstra hücre, beynin daha fazla renk bilgisi işlemesine yardımcı olarak insanların çok daha ince renk tonlarını ayırt edebilmesini sağlayabiliyor. Bu biyolojik özellik tetrakromasi olarak adlandırılıyor.

Tetrakromasi neden kadınlarda daha sık görülüyor?

Kırmızı ve yeşil renk algısından sorumlu genler X kromozomu üzerinde yer alıyor. Kadınların iki X kromozomuna sahip olması, bu genlerin farklı varyasyonlarını taşıma ihtimalini artırıyor. Bu nedenle tetrakromasi vakalarının büyük bölümünün kadınlarda görüldüğü belirtiliyor.

İngiltere‘deki Newcastle Üniversitesi araştırmalarına göre kadınların yaklaşık yüzde 12’si tetrakromasiye sahip olabilecek genetik altyapıyı taşıyor. Ancak bu kişilerin tamamında gelişmiş renk algısı ortaya çıkmıyor.

Her ekstra koni hücresi gelişmiş renk algısı anlamına gelmiyor

Uzmanlar, dördüncü koni hücresine sahip olmanın tek başına daha fazla renk görüldüğü anlamına gelmediğini vurguluyor.

Araştırmacılar, “retinal tetrakromasi” ile gerçekten gelişmiş renk görme yeteneğini ifade eden “fonksiyonel tetrakromasi” arasında önemli fark bulunduğunu belirtiyor. Fonksiyonel tetrakromasiyi laboratuvar ortamında kanıtlamanın ise oldukça zor olduğu ifade ediliyor.

Tetrakromasi internet testleriyle anlaşılır mı?

Uzmanlara göre internette yer alan renk testleri tetrakromasiyi güvenilir şekilde tespit edemiyor.

Bunun en önemli nedeni ise günümüzde kullanılan telefon, bilgisayar ve televizyon ekranlarının yalnızca kırmızı, yeşil ve mavi renk kanallarıyla çalışması. Eğer tetrakromatlar gerçekten daha fazla renk tonu görebiliyorsa, mevcut ekran teknolojisi bu farkı tam olarak yansıtamıyor.

Bilim insanları araştırmalarını sürdürüyor

Bilim insanları tetrakromasi nedir, nasıl ortaya çıktmıştır ve beynin ekstra renk bilgisini nasıl işlediğini anlamaya çalışıyor.

Bazı araştırmacılar, resim yapmak gibi uzun yıllar renklerle çalışmanın beynin bu yeteneği daha etkin kullanmasına katkı sağlayabileceğini düşünüyor. Concetta Antico da çocukluğundan beri resim yaptığını belirterek renk algısını bir kas gibi geliştirdiğine inandığını söylüyor.

Araştırmalar devam ederken uzmanlar tetrakromasi nedir sorusuna cevap bularak, insan renk algısına ilişkin bilinmeyen birçok sorunun yanıtını ortaya çıkarabileceğini düşünüyor.

Yasa dışı plasenta ticareti sonrası bilim dünyasında tartışma yaratan araştırmalar